Een dakraam meten in een pannendak doe je van binnenuit, op zolder: meet de breedte tussen de dakspanten (de schuine balken van goot naar nok) en de hoogte langs de dakhelling, tussen de ravelingen die de opening boven en onder afsluiten. Trek daarna 6 cm af van de breedte en 4,5 cm van de hoogte (samen, niet per zijde), de montagemaat uit de VELUX-handleiding: wat overblijft is de grootste kozijnmaat die passend is. Een Velux MK06 (78×118 cm) vraagt dus een opening vanaf 84×122,5 cm. Vul die kozijnmaat in de Maatwijzer in, dan zie je welke maatcode erbij past.
Is er minder ruimte, maar nog minstens 2 cm in de breedte en in de hoogte, dan past het raam krap en moet de aftimmering worden aangepast. Voor een MK06 is dat vanaf 80×120 cm.
Drie meetfouten die we het vaakst zien: 1. De buitenmaat van het oude raam meten in plaats van de vrije opening. De opening moet ruimer zijn dan het kozijn. 2. Uitgaan van een standaard spantafstand. Hoe ver de spanten uit elkaar staan, verschilt per huis, en in oudere daken lopen ze niet altijd evenwijdig. Meet op meerdere hoogtes. 3. De pannenrijen vergeten. Waar het raam in het dakvlak komt, hangt ook af van de pannenrij eronder (zie stap 5).
Maatwijzer bepaalt jouw exacte maat · Velux maattabel
Wat je nodig hebt om te meten
Gereedschap: - Rolmaat, lang genoeg voor de diagonalen van de opening - Waterpas - Potlood en papier of je telefoon, om de maten en de plek van spanten en ravelingen vast te leggen - Trapje als de opening hoog in het dakvlak zit
Belangrijk vooraf: meet altijd van binnenuit (zolder). Aan de buitenkant verschuiven dakpannen en zie je de spanten niet. Maak ook foto's van je spanten voor de installateur; dan is vooraf te zien of er iets aan de constructie moet veranderen.
Het 5-stappen-meetplan voor pannendak
Stap 1: Zoek je dakspanten
Spanten zijn de schuine balken die van de goot naar de nok lopen en het dak dragen. In de montage-instructie van VELUX heten ze sporen. Hoe ver ze uit elkaar staan, verschilt per huis: er is geen vaste maat waar je van uit kunt gaan, dus meet het zelf.
Tip: tik met een schroevendraaier tegen het dakbeschot; bij massief geluid zit je tegen een spant, bij hol geluid tussen spanten.
Stap 2: Meet de breedte tussen de spanten
Meet van de binnenkant van het ene spant tot de binnenkant van het volgende, op drie hoogtes: onder, midden en boven de geplande opening. De kleinste maat telt.
- Passend: trek er 6 cm af; wat overblijft is de grootste kozijnbreedte die passend is. Op die maat tekent VELUX ook een nieuwe opening tussen de sporen: de kozijnbreedte plus 60 mm, dus 30 mm aan elke kant. Een MK06 (78 cm breed) vraagt dus 84 cm.
- Krap passend: met minstens 2 cm (voor een MK06 80 cm) past hij krap en moet de aftimmering worden aangepast.
Is de ruimte tussen twee spanten te smal voor het raam dat je wilt, dan moet er een spant onderbroken worden. Dat is werk voor een vakman en komt bovenop de raamprijs, dus vraag het apart uit in je offerte.
Stap 3: Meet de hoogte langs de dakhelling
Meet de hoogte langs de helling van het dak, dus schuin omhoog en niet loodrecht op de vloer. In een bestaande opening meet je tussen de ravelingen: de dwarsbalken tussen de spanten die de opening boven en onder afsluiten.
- Passend: trek er 4,5 cm af. Op die maat tekent VELUX ook een nieuwe opening tussen de ravelingen: de kozijnhoogte plus 45 mm. Een MK06 (118 cm hoog) vraagt dus 122,5 cm. De bovenraveling ligt waterpas, de onderraveling loodrecht.
- Krap passend: met minstens 2 cm (voor een MK06 120 cm) past hij krap en moet de aftimmering worden aangepast.
De breedte- en hoogtemaat hierboven gelden voor standaard inbouw met een EDW-gootstuk. Komt het raam verzonken in het dak te liggen, met een EDJ-gootstuk, dan staan er in de montage-instructie van de EDJ andere maten. Houd in dat geval die aan.
Vervang je een bestaand Velux-raam, dan is het eenvoudiger: de maatcode staat op het typeplaatje in het raam. Hoe je die leest, staat in Velux maatcodes uitgelegd.
Let op de namen: ravelingen zijn geen tengels of panlatten. Die latten zitten aan de buitenkant van het dakbeschot, onder de pannen (zie de vragen onderaan).
Stap 4: Controleer of de opening haaks is
Meet de twee diagonalen van de opening: linksonder naar rechtsboven en linksboven naar rechtsonder. Zijn ze gelijk, dan staat de opening haaks. Verschillen ze, laat dan een installateur kijken voordat je bestelt.
Na het plaatsen controleert VELUX het raam zelf op een andere manier: de spleet tussen vleugel en kozijn moet langs beide zijkanten gelijk zijn, en onderaan gelijk en evenwijdig.
Stap 5: Stem de hoogte af op de pannenrijen
In een pannendak hoort een EDW-gootstuk; de andere gootstukken staan in de vragen onderaan. Hoe het raam tussen de pannen valt, staat in de montage-instructie van de EDW:
- Onder de opening: 80 mm van de onderrand van de opening tot de bovenrand van de pannenrij eronder.
- Onder het kozijn: maximaal 130 mm van de onderkant van het kozijn tot de bovenrand van de pan eronder.
- Boven het raam: 60 tot 150 mm van de bovenkant van het bovenstuk van het gootstuk tot de onderrand van de pannenrij erboven.
Voor de hoogte in de kamer tekent VELUX bij het GGL-tuimelvenster een inbouwhoogte van 185 tot 220 cm, van de vloer tot de bovenkant van het raam. Alle stappen van de montage staan in dakraam plaatsen.
Maatcode-conversie voor pannendak (Velux)
Hoe het maatcodesysteem is opgebouwd, welke letter voor de breedte staat en welk cijfer voor de hoogte, lees je volledig in dakraam maat berekenen. Een oude code omzetten of alle maten naast elkaar zien? Dat doe je in Velux-maatcodes uitgelegd.
Kies de Velux-maatcode waarvan de buitenmaat in je vrije opening past:
| Buitenmaat raam (B×H) | Velux-code | Effectief daglichtoppervlak GGL | Geschikt voor |
|---|---|---|---|
| 55×78 cm | CK02 | 0,22 m² | Berging, hobby-zolder |
| 55×98 cm | CK04 | 0,29 m² | Smalle slaapkamer |
| 66×98 cm | FK04 | 0,38 m² | Compacte kamer |
| 66×118 cm | FK06 | 0,47 m² | Slaapkamer-compact |
| 66×140 cm | FK08 | 0,58 m² | Smalle, hoge opening |
| 78×98 cm | MK04 | 0,47 m² | Smal-hoog, dakkapel |
| 78×118 cm | MK06 | 0,59 m² | Slaapkamer |
| 78×140 cm | MK08 | 0,72 m² | Hoge zolderkamer |
| 78×160 cm | MK10 | 0,85 m² | Hoge kamer + dakopstand |
| 94×118 cm | PK06 | 0,75 m² | Woonkamer brede slaapkamer |
| 94×140 cm | PK08 | 0,92 m² | Woonkamer-uitbouw |
| 114×118 cm | SK06 | 0,95 m² | Grote woonkamer |
| 114×140 cm | SK08 | 1,16 m² | Loft hoog plafond |
| 134×140 cm | UK08 | 1,40 m² | Open loft |
| 134×160 cm | UK10 | 1,63 m² | Panoramisch |
De buitenmaat is de maat van het kozijn zoals VELUX die opgeeft. Je vrije opening moet iets ruimer zijn; hoeveel, lees je hierboven bij de breedte en de hoogte. Het daglichtoppervlak is het effectief daglichtoppervlak dat VELUX opgeeft in het productinformatieblad van het GGL-tuimelvenster; voor een ander model geldt het productblad van dat model.
Speciale situaties pannendak
Oud of nieuw dak: meet de spanten altijd zelf
Ook in een recent gebouwd huis kun je niet uitgaan van een vaste spantafstand. Meet op drie plekken (onder, midden en boven de geplande opening) en reken met de kleinste maat. Lopen de maten uiteen of past het raam niet tussen twee spanten, dan moet de constructie aangepast worden. Dat is werk voor je installateur en komt bovenop de raamprijs, dus vraag het apart uit in je offerte.
Pannendak met dakkapel
Staat er al een dakkapel, dan is de constructie rond die dakkapel al aangepast. Of er naast de dakkapel ruimte is voor een breder raam, hangt af van hoe die constructie is gemaakt: laat dat beoordelen door een vakman.
Steile dakhelling (boven 55°)
Het GGL-tuimelvenster is volgens VELUX geschikt voor een dakhelling van 15° tot 90°. Het GPL-uitzetvenster is standaard geschikt voor 15° tot 55°. Is je dak steiler dan 55°, kies dan het tuimelvenster en niet het uitzetvenster.
Lage dakhelling (onder 15°)
Een GGL-tuimelvenster met een EDW-gootstuk plaats je vanaf 15° dakhelling. Is je dak vlakker, dan past geen hellend dakraam met gootstuk meer: kies dan een platdakraam, een apart systeem met een eigen opstand (zie Velux platdakramen).
Wat te doen als je opening níet past
Valt je opening buiten de maattabel, dan heb je 2 opties:
| Optie | Wanneer kiezen | Kosten |
|---|---|---|
| Spant-aanpassing | Het raam dat je wilt is breder dan de ruimte tussen twee spanten | Installateur, tarief op offerte |
| Twee dakramen in plaats van een | Je wilt meer licht dan één raam tussen twee spanten geeft | De prijs van twee ramen met gootstuk |
Twee dakramen plaatsen geeft meer flexibiliteit (bijvoorbeeld twee MK06 naast elkaar in plaats van één UK06): je kunt een elektrisch en een handbediend raam combineren, of een raam met veiligheidsglas en een standaard raam.
Veelgestelde vragen
Hoeveel ruimte heb ik nodig tussen de pannen voor een MK06?
Vanaf 84 cm breed × 122,5 cm hoog vrije opening, gemeten tussen de spanten en tussen de ravelingen. Dat is 6 cm breder en 4,5 cm hoger dan de Velux-buitenmaat (78×118): de montagemaat uit de VELUX-handleiding. Met minder ruimte, maar nog minstens 2 cm, past het raam krap en moet de aftimmering worden aangepast.
Past een Velux MK06 standaard tussen Nederlandse dakspanten?
Dat hangt af van de afstand tussen jouw spanten; die verschilt per huis, dus meet hem zelf. Voor een MK06 moet er 84 cm vrije ruimte tussen de spanten zijn; met 80 cm past hij krap en moet de aftimmering worden aangepast. Is er minder ruimte, dan moet er een spant onderbroken worden, en dat laat je door een vakman doen.
Wat kost spant-aanpassing voor een groter dakraam?
Dat verschilt per dak, per installateur en per regio, dus een vast bedrag is niet te geven. Moet er een dragende balk onderbroken worden, vraag dan om een constructieberekening; die en de zwaardere constructie komen bovenop het werk. Laat de aanpassing apart meenemen in je offerte.
Kan ik mijn pannendak meten zonder ladder?
Ja, meet altijd vanaf binnen (zolder). Buitenmeten met een ladder is onnauwkeurig én gevaarlijk. Op zolder meet je met je rolmaat tussen de spanten en tussen de ravelingen. Voor een controlemeting van de buitenkant (na bestelling): vraag de installateur.
Hoe weet ik welke pannenrij geschikt is voor het gootstuk?
Er is geen vaste pannenrij; het hangt af van de plek van de opening. De montage-instructie van VELUX voor het EDW-gootstuk rekent vanaf de opening: 80 mm van de onderrand van de opening tot de bovenrand van de pannenrij eronder, en 60 tot 150 mm van de bovenkant van het gootstuk tot de onderrand van de pannenrij erboven. Voor de hoogte in de kamer tekent VELUX een inbouwhoogte van 185 tot 220 cm, van de vloer tot de bovenkant van het raam.
Wat als mijn dakraam-positie op een dragende balk valt?
Dan moet de balk onderbroken worden, en worden de onderbroken delen met ravelingen opgevangen op de spanten ernaast. Dat is werk voor een vakman en kost meer dan alleen het raam plaatsen. Eis een constructieberekening voordat je akkoord geeft.
Welk gootstuk past op mijn pannendak?
EDW voor een standaard pannendak, waarbij het dakraam op het dakvlak ligt (Romaanse, Hollandse pannen). EDJ voor diezelfde pannen wanneer het raam verzonken in het dakvlak komt te liggen. EDL voor leien of ander vlak dakmateriaal (zie dakraam meten in een leiendak). EDN voor datzelfde vlakke materiaal met verzonken inbouw. EDP voor vlakke tegelpannen die niet in elkaar haken.
Op welke hoogte komt het dakraam?
VELUX tekent bij het GGL-tuimelvenster een inbouwhoogte van 185 tot 220 cm, gemeten van de vloer tot de bovenkant van het raam. In dezelfde tekening staat een radiator onder het raam, met de luchtstroom langs het glas.
Wat is het verschil tussen tengels en panlatten?
Panlatten zijn de horizontale latten waar de pannen op rusten. Tengels lopen langs de dakhelling, van goot naar nok, tussen het dakbeschot en de panlatten, en houden ruimte vrij voor ventilatie. Ravelingen zijn iets anders: de dwarsbalken tussen de spanten die de dakopening boven en onder afsluiten. Voor de afvoergoot boven het raam zaagt de VELUX-handleiding de tengellatten in.
Wat doe ik als mijn dakhelling onbekend is?
Gebruik een smartphone-app ("Smart Tools" of "Hellingmeter") door deze plat op het dakbeschot te leggen vanuit de zolder. Of: meet de horizontale afstand vanaf de nok tot de goot en de verticale hoogte; bereken met tan(hoek) = hoogte / afstand. Een GGL-tuimelvenster past volgens VELUX bij een helling van 15° tot 90°.
Bronnen
- VELUX, installatiehandleiding gootstuk EDW (VAS 454054-2026-04): dakopening, pannen onder en boven het raam
- VELUX, installatiehandleiding gootstuk EDJ (VAS 454150-2024-12): verdiepte inbouw in pannen, met andere maten voor de opening dan de EDW
- VELUX, installatiehandleiding dakraam GGL/GGU (VAS 452953-2025-05): inbouwhoogte, dakhelling en controle van de spleten
- VELUX, productinformatieblad GGL (pdf)
- VELUX, typeblad GPL (pdf): dakhelling van het uitzetvenster